Rosnący wpływ zanieczyszczenia plastikiem w Europie

Według raportu OECD, świat produkuje obecnie dwa razy więcej odpadów z tworzyw sztucznych niż dwa dziesięciolecia temu, z większością z nich trafiających na wysypiska, poddawanych spalaniu lub wyciekających do środowiska. Przy obecnym sposobie działania, wraz ze wzrostem stosowania tworzyw sztucznych w kolejnych dziesięcioleciach, wzrasta również globalna ilość odpadów z tworzyw sztucznych, wzrastając z 353 Mt w 2019 roku do 1014 Mt w 2060 roku.

W marcu 2022 roku ponad 170 krajów zgodziło się opracować globalny traktat mający na celu zakończenie zanieczyszczenia plastikiem. Ten historyczny traktat będzie obejmował cały cykl życia tworzyw sztucznych, począwszy od produkcji i projektowania, aż po gospodarkę odpadami. Będzie również promował zrównoważoną produkcję i konsumpcję tworzyw sztucznych oraz zachęcał do rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym dla tworzyw sztucznych.

Dodatkowo, Komisja Europejska zaproponowała nowe unijne przepisy dotyczące opakowań mające na celu zwalczanie rosnącego źródła odpadów, a tym samym frustracji konsumentów. W grudniu 2023 roku Rada Europejska przyjęła stanowisko negocjacyjne w sprawie nowych przepisów dotyczących bardziej zrównoważonych opakowań w UE. Średnio każdy Europejczyk wytwarza niemal 180 kg odpadów opakowaniowych rocznie. Opakowania są jednym z głównych materiałów wtórnych, a 40% tworzyw sztucznych i 50% papieru zużywanego w UE jest wykorzystywane do opakowań.

Bez podjętych działań, UE mogłaby zanotować dodatkowy wzrost ilości odpadów opakowaniowych o 19% do 2030 roku, a dla odpadów z opakowań plastikowych wzrost ten wyniósłby 46%. Nowe przepisy to droga do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Istnieją pewne rewolucyjne technologie, które mogą pomóc w osiągnięciu tych celów, w tym cztery przełomowe trendy w zakresie zrównoważonych opakowań:

1 - Opakowania oparte na przechwytywaniu dwutlenku węgla

Opakowania oparte na przechwytywaniu dwutlenku węgla to innowacyjne podejście coraz częściej stosowane w celu zmniejszenia wpływu opakowań na środowisko. Technologia przechwytywania dwutlenku węgla polega na wyłapywaniu emisji dwutlenku węgla (CO2) z procesów przemysłowych, elektrowni czy bezpośrednio z atmosfery, aby zapobiec jego dostaniu się do atmosfery. Te złapane emisje dwutlenku węgla mogą być następnie wykorzystywane do różnych celów, w tym do tworzenia materiałów opakowaniowych. Według ekspertów z IDTechEx w ich najnowszym raporcie na temat Wykorzystania Dwutlenku Węgla 2022-2042, istnieją co najmniej trzy główne procesy, które mogą być wykorzystane do przekształcenia CO2 w polimery: elektrochemia, przemiany biologiczne i termokataliza. Na przykład firma Newlight Technologies, z Kalifornii, opracowała materiał o nazwie AirCarbon, który powstaje poprzez złapanie emisji dwutlenku węgla z metanu i przekształcenie go w polimer. Ten materiał może mieć różne zastosowanie min. w opakowaniach. Aby ułatwić przechwytywanie dwutlenku węgla podczas produkcji lub użytkowania, niektóre dodatki mogą być dodawane do tradycyjnych materiałów opakowaniowych. Te dodatki mogą chemicznie wiązać się z CO2 lub dokonywać absorpcji emisji dwutlenku węgla podczas cyklu życia opakowania.

2 - Opakowania na bazie roślin

Tetra Pak było pierwszą firmą w branży spożywczej i napojowej, która produkowała opakowania kartonowe do mleka wykonane w 100% z roślinnych polimerów. Proces i produkacja była w pełni transparentna. Wzrost materiałów opakowaniowych opartych na roślinach wskazuje na znaczącą zmianę w kierunku bardziej zrównoważonych i ekologicznie odpowiedzialnych alternatyw w porównaniu z tradycyjnymi plastikami na bazie ropy naftowej. Te materiały są pozyskiwane z odnawialnych źródeł roślinnych, takich jak kukurydza, trzcina cukrowa, bambus i inne rośliny, i oferują kilka korzyści, które przyczyniają się do zmniejszenia śladu węglowego i bardziej zrównoważonej przyszłości. Poprzez wykorzystanie materiałów roślinnych firmy mogą pomóc w redukcji gazów cieplarnianych i zrekompensować swój ślad węglowy.

Wiele materiałów opakowaniowych opartych na roślinach jest projektowanych jako biodegradowalne lub kompostowalne. Oznacza to, że naturalnie rozkładają się w czasie, zmniejszając wpływ środowiskowy związany z trwałymi odpadami plastikowymi. Na przykład, materiały oparte na roślinach są obecnie używane do opakowań w wielu branżach, w tym farmaceutycznej, kosmetycznej, elektronicznej i materiałów budowlanych, gdzie zastępują tradycyjne opakowania plastikowe. Te biodegradowalne opcje minimalizują odpady i szkodliwość dla środowiska.

Wiele materiałów opakowaniowych opartych na roślinach może być wykorzystanych w przemyśle opakowań np. bioplastiki wykonane z organicznych materiałów takich jak kukurydza, trzcina cukrowa i skrobia ziemniaczana. Z kolei do tworzenia biodegradowalnych i kompostowalnych opakowań spożywczych może zostać wykorzystana celuloza jako naturalny polimer znajdujący się w ścianach komórkowych roślin lub włókna roślinne, takie jak bambus i drewno, używane do wzmacniania tradycyjnego papieru lub tektury a także bagas, produkt uboczny przetwarzania trzciny cukrowej, który jest szczególnie odpowiedni do użytku w artykułach dla gastronomii, takich jak talerze i miseczki.

3 - Technologia grzybni

Mycelium, system korzeniowy grzybów, zyskał uwagę jako zrównoważona i biodegradowalna alternatywa dla materiałów opakowaniowych, tworząc gęsty i trwały materiał o unikalnych właściwościach, aby stworzyć ekologiczne rozwiązania opakowaniowe.

Podłoże z infuzją mycelium można formować na różne kształty, tworząc niestandardowe projekty opakowań dla różnych produktów. Opakowania oparte na mycelium są lekkie, ale mocne i trwałe. Oferują one właściwości ochronne tradycyjnych materiałów opakowaniowych, takich jak pianka, co sprawia, że są odpowiednie do zabezpieczania delikatnych przedmiotów, na przykład urządzeń elektronicznych, podczas transportu. Mycelium posiada naturalne właściwości izolacyjne, co stanowi dodatkową zaletę dla produktów, które wymagają kontroli temperatury podczas wysyłki oraz zdolność do ochrony łatwo psujących się produktów podczas transportu. Ponadto opakowania oparte na mycelium są w pełni biodegradowalne i kompostowalne.

Na przykład Teaching Machines (specjalizujące się w innowacyjnym sprzęcie audio) współpracuje z Magical Mushroom Company®. Wykorzystują ekologiczne opakowania Mushroom® Packaging wykonane z mycelium aby chronić swoje urządzenia audio -Wellspring. Te zrównoważone opakowania zapewniają bezpieczny transport, jednocześnie ograniczając odpady plastikowe, co jest zgodne z zobowiązaniem Teaching Machines do odpowiedzialności środowiskowej. Ta współpraca dowodzi, że możliwe jest połączenie praktyczności i odpowiedzialności środowiskowej.

4 - Praktyki gospodarki obiegu zamkniętego

W kontekście opakowań kilka kluczowych zasad przyczynia się do gospodarki obiegu zamkniętego, takich jak projektowanie w celu możliwości recyklingu, wykorzystywanie materiałów z recyklingu, zachęcanie do ponownego użytku oraz ograniczanie odpadów jednorazowego użytku lub współpraca na całym łańcuchu dostaw.

Opakowania powinny być projektowane z użyciem materiałów łatwo poddających się recyklingowi. Materiały te powinny również być uproszczone poprzez użycie pojedynczych materiałów lub materiałów łatwo oddzielalnych do recyklingu. Skomplikowane wielowarstwowe materiały mogą stanowić wyzwanie dla recyklingu i mogą trafić do odpadów zmieszanych.

Zintegrowanie materiałów z recyklingu do opakowań ustanawia system obiegu zamkniętego, w którym materiały są zbierane, recyklingowane, a następnie ponownie wykorzystywane do produkcji nowych produktów. Pomaga to zmniejszyć zapotrzebowanie na surowce pierwotne. Poprzez wprowadzenie materiałów z recyklingu do swoich opakowań, firmy przyczyniają się do zapotrzebowania na materiały z recyklingu, sprzyjając bardziej zrównoważonemu łańcuchowi dostaw. Współpraca na całym łańcuchu dostaw, w tym producentów, sprzedawców detalicznych i zakładów gospodarki odpadami, może pomóc w tworzeniu efektywnych systemów zbierania, sortowania i recyklingu materiałów.

Na przykład Amazon zobowiązał się do korzystania z opakowań w 100% nadających się do recyklingu lub ponownego użytku do 2025 roku. Firma inwestuje także w innowacyjne rozwiązania opakowaniowe, takie jak jej program Amazon Frustration-Free Packaging, który wykorzystuje 95% opakowań, które można łatwo spłaszczyć i ponownie użyć. Ponadto Amazon nawiązał współpracę z Recycling Partnership w celu poprawy infrastruktury recyklingowej w Stanach Zjednoczonych, co ułatwia klientom recykling ich opakowań.

Żródła:

*1 Global Plastics Outlook: Economic Drivers, Environmental Impacts and Policy Options, OCDE, june 2022

*2 https://www.newlight.com/

*3 https://www.tetrapak.com/about-tetra-pak/news-and-events/newsarchive/tetra-pak-first-company-fully-traceable-plant-based-polymers-packaging 

*4 https://magicalmushroom.com/mushroom-packaging/case-studies/electronics/teaching-machines

*5 https://www.aboutamazon.com/news/sustainability/how-amazon-is-investing-in-a-circular-economy, https://packagingeurope.com/news/how-can-the-plastics-industry-harness-carbon-capture-with-polymers-made-from-emissions/8432.article, https://www.up-to-us.veolia.com/en/stop-pollution/mushroom-replace-plastic-packaging-sustainable-alernative-biodegradable-innovation